Mag je ontslagen worden terwijl je ziek bent?

Een zieke werknemer mag in principe niet ontslagen worden. Dit is vastgelegd in de wet in artikel 7:670 van het Burgerlijk Wetboek.

Het ontslagverbod bij ziekte, ook wel het opzegverbod genoemd, betekent dat je werkgever je arbeidsovereenkomst niet kan opzeggen zolang je ziek bent. Dit geldt voor de eerste twee jaar van je ziekte. 

Het ontslagverbod is er om jou te beschermen op een kwetsbaar moment. Stel je voor: je bent ziek, kunt niet werken, en dan zou je ook nog eens je baan kunnen verliezen. Dat zou heel vervelend zijn. Bovendien zou je werkgever je dan bij de eerste keer dat je ziek wordt zomaar kunnen ontslaan. Daarom heeft de wetgever bepaald dat werkgevers moeten wachten met ontslag. 

Het ontslagverbod houdt in dat: 

• Je werkgever geen ontslagaanvraag bij het UWV kan indienen 

• De kantonrechter geen ontbinding kan uitspreken vanwege ziekte alleen 

• Je werkgever je niet kan ontslaan, ook niet om andere redenen tijdens je ziekte (behalve bij ontslag op staande voet)

Dit laatste punt is belangrijk. Zelfs als er een reorganisatie is, mag je werkgever je tijdens ziekte niet ontslaan. Het ontslagverbod geldt namelijk voor alle vormen van ontslag tijdens de eerste twee jaar van ziekte. 

De belangrijkste regel bij ontslag en ziekte is de 2-jaar regel. Deze regel betekent dat je werkgever je pas na 2 jaar ziekte mag ontslaan. Maar wat houdt dit precies in? 

Tijdens deze 2 jaar heb je recht op loondoorbetaling. In het eerste jaar ontvang je minimaal 70% van je loon (maar vaak is dit 100% volgens je CAO). In het tweede jaar is dit ook minimaal 70%. Je werkgever moet dit doorbetalen, ongeacht de grootte van het bedrijf en hoeveel financiële impact jouw ziek zijn heeft op de organisatie. 

De periode van 2 jaar is niet willekeurig gekozen. Het geeft jou en je werkgever voldoende tijd om: 

• Te werken aan herstel 

• Re-integratie mogelijk te maken 

• Passend werk te vinden binnen of buiten het bedrijf 

• Een goede oplossing te vinden voor beide partijen 

Hoewel het ontslagverbod streng is, zijn er enkele belangrijke uitzonderingen waarbij je wél ontslagen kunt worden tijdens ziekte: 

1. Proeftijd

Als je nog in je proeftijd zit, geldt het ontslagverbod niet. Je werkgever kan je dan wel ontslaan, ook als je ziek bent. Dit is een harde regel, maar de proeftijd is bedoeld voor beide partijen om te kijken of de samenwerking bevalt. 

2. Ontslag op staande voet

Bij een dringende reden kan je werkgever je op staande voet ontslaan, ook tijdens ziekte. Denk aan diefstal, fraude of het weigeren van redelijke opdrachten. Meer hierover lees je op onze pagina over ontslag op staande voet. 

3. Faillissement

Als je werkgever failliet gaat, vervalt het ontslagverbod. De curator kan dan alle arbeidsovereenkomsten beëindigen, ook die van zieke werknemers. Je hebt dan wel recht op een transitievergoeding bij faillissement. 

4. Ziekte ontstaat na ontslagaanvraag

Een belangrijke uitzondering: als je ziek wordt nadat je werkgever al een ontslagaanvraag bij het UWV heeft ingediend, geldt het ontslagverbod niet. Dit voorkomt dat werknemers zich preventief ziek melden om ontslag te voorkomen. 

5. Niet meewerken aan re-integratie

Als je zonder goede reden niet meewerkt aan je re-integratie, kan je werkgever alsnog ontslag aanvragen. Het UWV beoordeelt dan of je terecht geweigerd hebt. 

Re-integratie wordt gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van jou en je werkgever. Beiden moeten actief werken aan terugkeer naar werk. Maar wat houdt dit dan precies in? 

Je werkgever moet: 

• Een bedrijfsarts inschakelen 

• Een plan van aanpak opstellen 

• Passend werk aanbieden (ook ander werk dan je normale functie) 

• In het tweede ziektejaar ook kijken naar werk bij andere werkgevers 

• Regelmatig contact met je onderhouden 

Als werknemer moet je: 

• Meewerken aan medische onderzoeken 

• Passend werk accepteren 

• Actief werken aan je herstel 

• Op gesprekken verschijnen (indien medisch mogelijk) 

• Informatie delen over je mogelijkheden 

Als je niet meewerkt aan re-integratie zonder geldige reden, kan dit gevolgen hebben: 

• Je loon kan worden stopgezet 

• Het ontslagverbod vervalt mogelijk 

• Je kunt je recht op een WIA-uitkering verliezen 

Na 2 jaar ziekte verandert je situatie aanzienlijk. Het ontslagverbod vervalt en je werkgever kan ontslag aanvragen bij het UWV. Maar er moet aan strikte voorwaarden worden voldaan. 

Het UWV beoordeelt of: 

• Er voldoende re-integratie-inspanningen zijn geleverd 

• Herstel binnen 26 weken onwaarschijnlijk is 

• Er geen passend werk beschikbaar is 

• Beide partijen hun verplichtingen zijn nagekomen 

Als het UWV toestemming geeft, kan je werkgever je ontslaan. Je hebt dan recht op: 

• Een transitievergoeding 

• Een WIA-uitkering (als je meer dan 35% arbeidsongeschikt bent) 

• Begeleiding naar ander werk via UWV 

Sinds 2020 kunnen werkgevers compensatie aanvragen voor de transitievergoeding die ze betalen aan langdurig zieke werknemers.

Dit maakt het voor werkgevers minder kostbaar om de wettelijke route te volgen. 

Voor meer informatie over wat er na 2 jaar ziekte gebeurt, lees ons artikel over ontslag na 2 jaar ziekte. 

Als je te maken krijgt met ontslag tijdens ziekte, zijn hier praktische tips die je kunnen helpen: 

• Bewaar alle medische verklaringen 
• Sla e-mails en brieven op 
• Maak aantekeningen van gesprekken 
• Houd een dagboek bij van je klachten en herstel 

• Je hebt recht op loondoorbetaling (minimaal 70%) 
• Je mag niet zomaar ontslagen worden 
• Je hebt recht op begeleiding door een bedrijfsarts 
• Je mag een second opinion aanvragen 

• Wees eerlijk over je mogelijkheden 
• Maar deel niet meer dan nodig is 
• Bevestig afspraken schriftelijk 
• Vraag om duidelijkheid bij onduidelijkheden 

Soms is doorwerken niet de beste optie. Mogelijke alternatieven zijn: 

• Ander werk binnen het bedrijf 
• Parttime werken 
• Werken met aanpassingen 
• Een vaststellingsovereenkomst 
• Omscholing naar ander werk 

Het belangrijkste om te onthouden is dat je als zieke werknemer sterke bescherming hebt. Je werkgever mag je niet zomaar ontslaan tijdens de eerste twee jaar van je ziekte.

Dit ontslagverbod geeft je de tijd en rust om te werken aan herstel zonder de angst je baan te verliezen. 

Tegelijkertijd heb je ook verplichtingen. Je moet meewerken aan re-integratie en open communiceren over je mogelijkheden. Als je dit niet doet, kan het ontslagverbod vervallen.

Na twee jaar ziekte kan je werkgever wel ontslag aanvragen, maar alleen als aan alle voorwaarden is voldaan en het UWV toestemming geeft. 

Zit je in deze situatie? Dan is het verstandig om juridisch advies in te winnen. Elke situatie is uniek en wat voor de een de beste oplossing is, hoeft dat voor jou niet te zijn. Wij bieden je graag gratis advies aan. Neem geheel vrijblijvend contact met ons op om jouw mogelijkheden te bespreken.