Ontslag op staande voet - hoe werkt het?
Ontslag op staande voet mag alleen bij een dringende reden, bijvoorbeeld omdat je diefstal hebt gepleegd of gewelddadig bent op de werkvloer.
Voor ontslag op staande voet gelden 3 belangrijke voorwaarden: dringende reden, onverwijld handelen en directe mededeling door jouw werkgever
De financiële gevolgen zijn vaak groot. Je hebt als werknemer namelijk nergens recht op, geen transitievergoeding of een WW-uitkering.
60% van de ontslagen op staande voet wordt door de rechter vernietigd en ongedaan gemaakt.
Laatst bijgewerkt: 15/07/2025
Wat is ontslag op staande voet?
Ontslag op staande voet betekent dat je werkgever je direct ontslaat en je arbeidsovereenkomst ook per direct eindigt. Er is geen opzegtermijn. Je moet direct stoppen met werken en je salaris wordt ook direct stopgezet. Het is de zwaarste sanctie in het Nederlandse arbeidsrecht.
Dit type ontslag mag niet zomaar en er moet een dringende reden zijn: een situatie die zo ernstig is dat van je werkgever niet verwacht kan worden dat hij je nog langer in dienst houdt.
Denk bijvoorbeeld aan diefstal, fraude of geweld op de werkvloer.
Wat is het verschil met 'normaal ontslag'?
Bij een regulier ontslag moet je werkgever:
- Eerst toestemming vragen aan UWV of de rechter
- De opzegtermijn respecteren (meestal 1-4 maanden)
- Een geldige ontslaggrond hebben uit de wet
- Kijken of herplaatsing mogelijk is
Bij ontslag op staande voet vervallen al deze beschermingen. Daarom stelt de wet zeer strenge eisen aan ontslag op staande voet.
Bekijk ons e-book: ontslag, en nu? Gratis met stappenplan!
Welke 3 strikte voorwaarden zitten er aan ontslag op staande voet?
Voor een rechtsgeldig ontslag op staande voet moet aan drie harde voorwaarden worden voldaan:
1. Er moet sprake zijn van een dringende reden
De wet noemt in artikel 7:678 BW voorbeelden zoals:
- Diefstal of verduistering
- Mishandeling of grove belediging
- Werkweigering zonder goede reden
- Ernstig plichtsverzuim
- Het in gevaar brengen van collega's
Maar let op: wat een dringende reden is, hangt af van alle omstandigheden. De rechter kijkt naar:
- Je functie en verantwoordelijkheden
- Hoe lang je in dienst bent
- Je leeftijd en kansen op de arbeidsmarkt
- Of je eerder waarschuwingen hebt gehad
- De ernst van de gevolgen voor jou en je privé leven
2. Onverwijld opzeggen: jouw werkgever moet direct handelen
Je werkgever moet direct handelen zodra de dringende reden bekend is. "Onverwijld" betekent niet per se dezelfde dag, maar wel zo snel mogelijk. Je werkgever mag tijd nemen voor:
- Onderzoek naar de feiten
- Het inwinnen van juridisch advies
- Een gesprek met jou (hoor en wederhoor)
Wacht je werkgever te lang (bijvoorbeeld een week zonder goede reden), dan is het ontslag ongeldig.
3. De reden moet direct duidelijk zijn en meegedeeld worden aan je
Je werkgever moet je meteen vertellen waarom je ontslagen wordt. Dit hoeft niet schriftelijk, maar dat is wel verstandig voor het bewijs. De reden moet zo duidelijk zijn dat je direct weet waar het over gaat.
Een vaag "je weet wel waarom" is niet voldoende. Je werkgever mag later ook geen nieuwe redenen toevoegen.
Neem gratis en vrijblijvend contact op met onze juristen
Wat zijn volgens recente cijfers de top 10 redenen voor ontslag op staande voet?
Uit analyse van honderden rechtszaken blijkt dat dit de meest voorkomende redenen zijn:
1. Fraude (18%)
2. Diefstal en verduistering (16%)
Zelfs kleine diefstallen kunnen leiden tot ontslag. Rechters accepteerden ontslag voor het stelen van:
- Een zak chips (Action-medewerkster)
- Een pak koekjes (schoonmaakster)
- Een turboslang (garagemedewerker)
3. Te laat komen (13%)
Structureel te laat komen na waarschuwingen. Eenmalig te laat is nóóit voldoende.
4. Weigeren van werk (8%)
Weigeren om redelijke opdrachten uit te voeren zonder hier een geldige reden voor te hebben.
5. Agressie en geweld op de werkvloer (6%)
Fysiek geweld of ernstige bedreigingen. Een harde klap op de arm van je baas? Dat accepteert de rechter als dringende reden.
6. Alcohol en drugsgebruik (6%)
Onder invloed zijn tijdens werk. Vooral in veiligheidsgevoelige- of gerelateerde functies is dit een reden om op staande voet ontslagen te worden.
7. Ongeoorloofd verzuim (niet op komen dagen)
Niet komen opdagen zonder bericht of geldige reden.
8. Grove belediging
Ernstige beledigingen, discriminatie of seksistische opmerkingen.
9. Schending van geheimhouding
Bedrijfsgeheimen delen met concurrenten.
10. Misstappen op social media
Negatieve posts over je werkgever die de reputatie schaden.
Wat zeggen rechters over ontslag op staande voet? De meest recente uitspraken op een rij
De rechtspraak laat zien dat rechters zeer kritisch zijn. Enkele opvallende uitspraken uit 2024:
Zaak 1: verwisseling van crematie (2024)
Een medewerker van een uitvaartonderneming werd ontslagen na een verwisseling. De rechter oordeelde: geen dringende reden omdat:
- Het een menselijke fout was
- Er geen opzet was
- De werknemer 15 jaar goed had gefunctioneerd
Zaak 2: vechtpartij op de werkvloer (2024)
Twee collega's vochten op maandag. Pas op vrijdag volgde ontslag. De rechter: te laat, niet onverwijld. Het incident was te ernstig om 4 dagen te wachten.
Zaak 3: financieel wanbeleid (2024)
Een werknemer werd beschuldigd van financieel wanbeleid. Omdat de werkgever geen verbetertraject had aangeboden en het bewijs mager was, oordeelde de rechter het ontslag onterecht.
Heb je bij ontslag op staande voet nog recht op transitievergoeding of een WW-uitkering?
De financiële gevolgen van een terecht ontslag op staande voet zijn enorm:
- Geen WW-uitkering
Bij verwijtbaar ontslag heb je geen recht op WW. Het UWV zal je aanvraag afwijzen. Je enige optie is mogelijk bijstand bij je gemeente. - Geen transitievergoeding
Normaal heb je recht op een transitievergoeding. Bij ontslag op staande voet vervalt dit recht.
Moet je ook een schadevergoeding betalen na ontslag op staande voet?
Je moet je werkgever een vergoeding betalen ter hoogte van je bruto salaris over de opzegtermijn. Bij een maandsalaris van €3.000 en 2 maanden opzegtermijn betaal jij €6.000!
Hoe je ontslag op staande voet kan aanvechten: een volledig stappenplan
Denk je dat het ontslag onterecht is? Volg dan deze stappen:
Stap 1: begin direct met handelen
- Vraag schriftelijk om de exacte reden
- Verzamel al je documenten (contract, correspondentie, waarschuwingen)
- Maak aantekeningen van wat er is gebeurd
- Zoek getuigen die jouw verhaal kunnen bevestigen
Stap 2: zorg dat je juridisch advies in wint
Contact een ontslagrechtjurist voor een gratis eerste gesprek.
Stap 3: zorg dat je bezwaar maakt
Stuur een aangetekende brief naar je werkgever waarin je:
- Het ontslag betwist
- Je versie van het verhaal geeft
- Vraagt om heroverweging of een vaststellingsovereenkomst
Stap 4: ga naar de rechter (let op: dit moet binnen 2 maanden)
Je hebt slechts 2 maanden om naar de rechter te stappen. Mis je deze termijn, dan sta je met lege handen. Je kunt vragen om:
- Vernietiging van het ontslag (je krijgt je baan terug)
- Een billijke vergoeding (vaak 3-12 maandsalarissen)
- Doorbetaling van je salaris
Stap 5: rond de procedure af
De rechter toetst zeer streng. In 2024 werd ongeveer 60% van de ontslagen op staande voet vernietigd. Je kansen zijn dus reëel!
Wat kun je direct na het ontslag doen?
De eerste 48 uur zijn cruciaal. Hier volgt een actieplan die je kan volgen:
Dag 1: Acute Zaken
- Blijf kalm - Emotionele reacties maken het erger
- Lever bedrijfseigendommen in - Auto, laptop, telefoon, pasjes
- Vraag om een schriftelijke bevestiging van het ontslag
- Maak geen bekentenis - Alles wat je zegt kan tegen je gebruikt worden
Dag 2: Documentatie
- Download/kopieer al je werkgerelateerde documenten (legaal!)
- Screenshot relevante WhatsApp gesprekken
- Schrijf een gedetailleerd verslag van wat er gebeurd is
- Contacteer mogelijke getuigen
Een alternatief: het tekenen van een vaststellingsovereenkomst
Een ontslag op staande voet zorgt vaak voor verharde standpunten. Een vaststellingsovereenkomst (VSO) kan een oplossing zijn:
Voordelen van een vaststellingsovereenkomst in het geval van ontslag op staande voet
- Behoud WW-rechten mogelijk
- Geen vermelding "ontslag op staande voet"
- Mogelijk toch een vergoeding
- Snelle duidelijkheid
- Lagere kosten dan procederen
Wanneer moet je een vaststellingsovereenkomst overwegen?
- Als het bewijs niet 100% duidelijk is
- Bij lange dienstverbanden
- Als beide partijen er baat bij hebben
- Bij twijfel over de uitkomst van een procedure
Conclusie
Ontslag op staande voet is een ingrijpende gebeurtenis die je leven op zijn kop zet. De wet stelt gelukkig strenge eisen aan werkgevers. In de praktijk blijken veel ontslagen op staande voet niet te voldoen aan deze eisen. Vooral het vereiste van "onverwijld handelen" en de belangenafweging worden vaak niet goed toegepast door werkgevers.
Sta je voor deze situatie? Onderneem dan direct actie. De eerste dagen zijn cruciaal voor een succesvolle aanpak. Met de juiste juridische ondersteuning zijn je kansen om het ontslag aan te vechten reëel. Veel mensen die ons benaderd hebben, bereikten een veel betere uitkomst dan ze aanvankelijk voor mogelijk hielden.
Wil je weten wat jouw kansen zijn? Neem dan vandaag nog contact op voor een gratis en vrijblijvend eerste adviesgesprek. Onze specialisten hebben jarenlange ervaring met exact jouw situatie en helpen je graag verder.
"Zeker aanbevolen. Gestart met invullen van de rekentool waarin al snel duidelijk werd waar ik recht op heb. Daarna laagdrempelig contact en resultaat is er. Dank!!"
Nina werkte drie jaar als marketingspecialist toen haar werkgever haar in gesprek vroeg over een zogenoemde "minnelijke schikking." Het bedrijf kampte namelijk met financiële problemen en wilde kosten besparen. Nina kreeg een vso voorgelegd, waarin als ontslagreden ontslag met wederzijds goedvinden stond opgenomen. Hierin werd geen ontslagvergoeding opgenomen en de ontslagreden was onduidelijk geformuleerd.
Nadat Nina haar vso met ons had gedeeld hebben wij contact opgenomen om de situatie verder helder te krijgen en alle onderdelen van de vso samen te doorlopen. Bij ontslagrechtjuristen.nl ontdekte we dat haar werkgever vooral in eigen voordeel een voorstel had gedaan, met een veel te lage compensatie. Nina gaf aan dat wij contact mochten opnemen met haar werkgever om de vaststellingsovereenkomst te bespreken. Na verschillende besprekingen met haar werkgever heeft zij een eerlijke vergoeding gekregen, had ze recht op een WW-uitkering en kon ze rekenen op een vrijstelling van werk.
Andere onderwerpen waarin je misschien geïnteresseerd bent
Veelgestelde vragen
Over de auteur: Dit artikel is geschreven door Mickey Heimans, ontslagrechtjurist en schrijver bij Dismissal lawyers.co.uk. Met meer dan 5 jaar ervaring in HR en ontslagrecht heeft veel ervaring in het bijstaan van werknemers bij hun ontslagzaken. Specialisatie: complexe ontslagsituaties.